Lezing ‘Het Limburgse schutterswezen: Een historische introductie’

Schutterij ‘t Zandakker Gilde Sint Jan Venray viert dit jaar haar 600-jarig bestaan. Voor Kring Venray van het Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap (LGOG) een goede reden om op maandag 16 maart 2026 een lezing te organiseren over het schutterswezen. Titel van de lezing: ‘Het Limburgse schutterswezen: Een historische introductie’. Spreker is Luc Wolters. De lezing wordt gehouden in het Venrays Museum, Mgr. Goumansplein 1, 5801 CZ Venray en begint (let op!) om 20.00 uur, een half uur later dan gebruikelijk. De vele schutterijen en schuttersgilden in de provincie vormen bij uitstek een Limburgs cultureel erfgoed. Het zijn vaak eeuwenoude verenigingen met rijke tradities en een bijzondere geschiedenis. Ook in de kernen van Venray speelden en spelen de schutterijen en -gilden een belangrijke rol in het gemeenschapsleven. Het is de moeite waard daar vanuit cultuurhistorisch oogpunt eens in te duiken. Het is voor schutterijen van groot belang geworteld te zijn in de samenleving. Maar ook om bij de tijd te blijven door de oude tradities stukje bij beetje aan te passen aan de moderne maatschappij. De lezing draagt een historisch karakter, waarbij vragen aan bod komen als: Hoe zijn schutterijen en broederschappen ontstaan? Hoe is het schutterswezen historisch gegroeid? Hoe en waar heeft het zich verspreid? Hoe verliep deze ontwikkeling in de steden en op het platteland? Wat waren in vroegere eeuwen de taken en bezigheden van de schutterijen? Welke wapens werden gehanteerd? De lezing wordt rijkelijk geïllustreerd met beeldmateriaal, historisch en actueel. De rijke schutterstradities uiten zich heden ten dage nog in diverse activiteiten, zoals het vogelschieten, het begeleiden van processies, patroonsdagviering of het ten grave dragen van leden. Ook wordt ingegaan op de organisatie van het schutterswezen, de bonden en de federatie en de wijze van schieten. Uiteraard mag het schuttersfeest en de oorsprong daarvan niet ontbreken, evenmin als de samenstelling van de schutterij, de betekenis van militaire rangen, de functies van bielemannen en marketentsters, koningsparen en keizers met hun zilveren schilden. Bovendien wordt het Limburgse schutterswezen vergeleken met de gilden elders in Nederland en de schutterijen internationaal. De spreker Luc Wolters studeerde geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Leiden en is afgestudeerd op het onderwerp van de Limburgse schutterij. Hij is eindredacteur van het ‘Limburgs Schutterstijdschrift’, conservator van het Limburgs Schutterij Museum in Steyl, voorzitter van de R.K. Zuid-Limburgse Schuttersbond en bestuurslid van de Oud-Limburgse Schuttersfederatie. Ook is hij redactielid van ‘De Maasgouw’. Hij doet historisch onderzoek naar het schutterswezen en is bezig met een proefschrift over het ontstaan en de ontwikkeling van het koningsvogelschieten. Luc heeft een historisch bureau, ‘Historie Present’ (www.historiepresent.nl), dat tal van geschiedkundige opdrachten ter hand neemt: onderzoek, documentatie, rapporten, eindredactie, publicatiebegeleiding, jeugdbereik, documentaire, (jubileum)boeken etc. De toegang is gratis voor leden van het LGOG. Zoals gebruikelijk is de lezing ook toegankelijk voor belangstellende niet-leden. Zij betalen een bijdrage van vijf euro. Volgende lezingen in het voorjaar van 2026: 20-04-2026 ‘De schilderijencollectie van Willem Vincent van Wittenhorst’ door Yvonne Hermans. 18-05-2026 ‘DNA en Genealogie’ door Bert van Laer. Locatie: Venrays Museum.